16 oktober 2019

Camille van Mil tijdens opening vrijheidsspelen Mesch

Camille van Mil is als scholiere van het Porta Mosana College betrokken bij het project Limburg deelt haar verhaal over vrijheid. De provincie wil graag dat de jongeren van nu de waarde van vrijheid beseffen en blijven doorgeven. In het kader van dit project en het doorgeven van de waarde van vrijheid heeft Camille drie mensen geïnterviewd die vanuit diverse perspectieven de oorlog hebben meegemaakt. Deze verhalen heeft ze verwerkt in een voordracht.

In deze voordracht vertelt ze ook haar kijk op vrijheid, mede beïnvloed door deze interviews. Op 12 september deelde Camille haar verhaal op het hoofdpodium van Mesch tijdens 75 jaar bevrijding. Mesch was het eerste dorpje dat bevrijd werd in 1944.

De tekst van Camille:

Vrijheid

“Time will not dim the glory of their deeds.” Deze quote van de amerikaanse generaal Pershing zag ik op het bevrijdingsmonument hier in Mesch. Het staat voor de goede daden van de Amerikanen, en hoe ze daarmee Mesch als eerste hebben bevrijd, vandaag 75 jaar geleden. Op het monument staat hoe Leonard Hoffman, een Amerikaanse soldaat, om het leven is gekomen om deze plek te bevrijden. Het voelt voor mij gek aan om na te denken hoe je moet vechten voor vrijheid, hoe je je eigen vrijheid min of meer op moet geven voor de vrijheid van iemand anders.

Ik ben Camille van Mil, ik ben 15 jaar en zit in 4 atheneum op het Porta Mosana College in Maastricht. Ik heb drie mensen geïnterviewd: iemand die is gevlucht uit Syrië, iemand die de val van de Berlijnse Muur heeft meegemaakt, en iemand die de Tweede wereldoorlog nog heeft meegemaakt als tiener. Drie verschillende generaties, drie verschillende verhalen, met allemaal een overkoepelend thema: Vrijheid.

Een oud klasgenoot van me is gevlucht uit Syrië, zijn geboortestad Damascus. Hij vertelde hoe van de mooie straten en pleinen haast niks meer over is gebleven. Zijn heimwee was merkbaar. “Als je de straat op gaat, weet je nooit zeker of je nog terug thuis komt, zo gevaarlijk is het daar.”, vertelde hij over leven in een oorlogsgebied. Het ging er heftig aan toe. Je kon elke dag wel iemand op straat vinden die op een gruwelijke manier was vermoord. Hij heeft zijn tante verloren in de oorlog en kan daar nog steeds niet goed over praten. Ik merkte dat meer dingen die hij had gezien en meegemaakt te gruwelijk waren om over te vertellen. Voor hem is leven in Nederland een wereld van verschil. Hier lopen mensen rond met een glimlach op hun gezicht. In Nederland voelt hij zich vrij. Hij ziet vrijheid als veiligheid. Vooral het gevoel van veilig over straat kunnen lopen. Toch heb ik het gevoel dat hij zich nog steeds niet een volledig vrij mens voelt. Zo wilde hij anoniem blijven. Hij voelt zich toch niet vrij genoeg om zijn eigen verhaal te kunnen vertellen, wat ook wel logisch is na zo’n traumatische ervaringen.

Vorig jaar verbleven we met mijn jaar bij bewoners in het voormalige Oost-Berlijn die de val van muur hebben meegemaakt. De vrouw van ons gastgezin vertelde dat ze op het nieuws zag dat de muur werd afgebroken en dacht dat het een droom was. Ze ging de straat op om te zoeken naar kranten en nieuwszenders om te zien of het waar was, ze geloofde niet dat ze vrij was. Ze vertelde hoe goed het voelde om vrij te zijn. Er was ook een negatieve kant aan dit verhaal; De economie van Oost-Berlijn stortte in door het verschil in welvaart met het westen. Dit kan je nog steeds zien in de buitenwijken van Oost-Berlijn. We moesten opletten hoeveel water en elektriciteit we verbruikten en ze was heel bewust over voedsel verspilling. De vrouw voelde zich vrij, maar wat voor haar vrijheid was, was het voor mij en mijn vriendin niet. De vrouw zag vrijheid als rechten die je hebt. Ze zag vrijheid als een dak boven je hoofd hebben, eten kunnen krijgen en medicatie te kunnen betalen.

Servé Franssen is de derde persoon die ik geïnterviewd heb. Hij was 13 toen de oorlog begon, en 18 toe hij eindigde. Hij zag dat Maastricht werd bezet door de Duitsers en vertelde over de bommenwerpers die overvlogen en de angst tijdens het schuilen. Tot mijn verbazing vertelde hij dat er wel spanning en angst was, maar het leven voor een tiener in deze tijd ook best saai was; Je radio werd afgepakt, je kon niet makkelijk in een sportclub komen omdat alle clubs Duits waren en je mocht in de avond ook niet naar buiten, want om 10 uur moesten alle lichten uit. Als tiener zat je dus vooral de oorlog af te wachten. Servé vertelde over de bevrijding en hoe de vliegtuigen van de geallieerden over kwamen gevlogen en dat er feest op straat was. Zo werden speakers aan de lantaarnpalen vastgemaakt voor muziek op straat. Toch ging het gewone leven door na de oorlog, mensen moesten toch hun geld zien te verdienen. ‘s Avonds barste het feest los. Servé vertelde dat het soms best wel uit de hand liep, omdat mensen er op hun uiterst van wilden genieten dat ze weer vrij waren. Hij ziet vrijheid als alles kunnen doen wat je wil zolang het binnen de wet is. Vrijheid is voor hem het gevoel van lekker jezelf kunnen zijn en doen wat je altijd al hebt willen doen.

Voor mij is vrijheid vooral vertrouwen hebben. Vertrouwen kunnen hebben in de mensen om je heen. Zonder vertrouwen kom je volgens mij nergens. Daarom lijkt oorlog me ook zo vreselijk: je weet niks van de mensen om je heen, alles wordt geheim gehouden. In de Tweede wereldoorlog wist je niet of je buurman in het verzet zat of dat hij een NSB’er was. Je kon niemand vertrouwen. In Berlijn mocht je in het Oosten niet je mening uiten, je moest maar doen alsof je het goed had, ook al was je het niet eens met de overheid en aanpak van de economie. In Syrië kan je niet eens met vertrouwen over straat lopen of mensen vriendelijk aankijken, dat maakt je al verdacht. Voor mij is vertrouwen dus een van de belangrijkste dingen in de vrijheid. Stel je eens voor hoe het leven zou zijn zonder vrienden waar je wat geks tegen kan zeggen, een plek waar je geen praatje kunt maken met de mensen uit je straat. Toch zijn er jammer genoeg nog steeds een heleboel plaatsen waar je niet vrij bent, op wat voor manier dan ook. Plekken waar je niet veilig bent, waar je niet je mening kan uiten, waar je geen recht hebt op eten, medicatie, onderwijs of een dak boven je hoofd, waar je niet mag doen waar je zin in hebt binnen de wet, waar je niemand kan vertrouwen. 75 jaar geleden was Mesch nog een van die plaatsen. Nu is Mesch een plek van vrijheid. Hoe ontzettend gelukkig kunnen we daarmee zijn! Hoe mooi is het dat we in een plek kunnen leven waar je wel vrij bent en in vrijheid kunt leven en kunt gaan en staan waar je wilt?

Wat is vrijheid mooi!

Dit project is mogelijk gemaakt door ondersteuning van de Provincie Limburg en het Prins Bernhard Cultuurfonds. #deeljeverhaal #vrijheid #bevrijding #Provincie #Limburg #Mesch

VOEG EEN REACTIE TOE

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *